Uzun bir Ramazan arasından sonra yine beraberiz. Bu yazımda sabıka kaydının ne olduğunu, halk dilinde sabıka kaydı olan tanımın aslında adli sicil kaydı olduğuna dikkat çektikten sonra adli arşiv kaydının adli sicil kaydından farklı olduğunu, adli sicil ve adli arşiv kaydının nasıl silineceğini anlatacağım.
Yoldan geçen 10 kişi çevirdiğimizde 10 kişinin neredeyse tamamının sabıka kaydını içeren adli sicil belgesine ihtiyaç duyduğunu tespit ederiz. Kimi memuriyet başvurusunda kimisi bir resmi kuruma başvuruda, ama özellikle iş başvurularında sabıka kaydının talep edildiğini görmekteyiz. Kişiler sabıka (adli sicil) kaydına göre ya başvurulan işe alınmakta ya da sırf adli sicildeki kayıttan dolayı başvurusu reddedilmektedir. Dolayısıyla bu aşamada adli sicil diğer bir deyişle sabıka kaydının ne kadar önemli olduğunu bir iş başvurusundan red alınca anlarız.
Pekiyi avukat bey, her zaman sabıka kaydını duyuyoruz fakat bu sabıka kaydı tam olarak nedir; sabıka kaydında neler olur; bunları bize açıklar mısın?
Elbette. Sabıka kaydı, kesinleşen mahkeme kararları sonrası kişilere verilen ceza ya da güvenlik tedbirlerinin kaydedildiği sistemdir. Diğer bir deyişle sabıka kaydı, vatandaşın suç kaydının devlet tarafından tutulmasıdır.
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’na göre, Türk vatandaşlarına yönelik Türk mahkemeleri veya yabancı ülke mahkemeleri tarafından kesinleşmiş ve Türk Hukukuna göre tanınan mahkûmiyet kararları ile Türkiye’de suç işlemiş olan yabancıların kayıtları da dahil tüm adlî sicil bilgileri; kişilerin yargılandığı yerde bilgisayar ortamına aktarılmasına takiben, Adalet Bakanlığı Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğündeki Merkezî Adlî Sicilde tutulur.
İlgili kanunun 4. Maddesine göre aşağıdaki bilgiler adli sicile kaydedilir. Buna göre, Türk mahkemelerince vatandaş veya yabancı hakkında verilmiş ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri adlî sicile kaydedilir. Bu bağlamda;
a) Hapis cezaları ile ilgili olarak;
1. Hapis cezasına mahkûmiyet kararı,
2. Koşullu salıverilme kararı,
3. Koşullu salıverilmede denetim süresinin uzatılmasına ilişkin karar,
4. Koşullu salıverilme kararının geri alınmasına dair karar,
5. Hapis cezasının infazının tamamlandığı hususu,
b) Hapis cezasının ertelenmesi halinde;
1. Denetim süresi,
2. Denetim süresinin yükümlülüklere uygun veya iyi halli olarak geçirilmesi dolayısıyla cezanın infaz edilmiş sayıldığı hususu,
3. Ertelenen hapis cezasının infaz kurumunda çektirilmesine ilişkin karar,
c) Adlî para cezası ile ilgili olarak;
1. Adlî para cezasına ilişkin mahkûmiyet hükmü,
2. Adlî para cezasının ödenmek suretiyle infaz edildiği hususu,
3. Adlî para cezasının tazyik hapsi suretiyle kısmen veya tamamen infaz edildiği hususu,
4. Adlî para cezasının tazyik hapsinden sonra kalan kısmının ödenmek suretiyle infaz edildiği hususu,
d) Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırıma mahkûmiyet halinde;
1. Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak, adlî para cezasına mahkûmiyet veya güvenlik tedbiri uygulanması hükmü,
2. Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak hükmedilen güvenlik tedbirinin gereklerinin yerine getirilmemesi dolayısıyla hapis cezasının infazına ilişkin karar,
3. Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak hükmedilen güvenlik tedbirinin değiştirilmesine ilişkin karar,
e) Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma ile ilgili olarak;
1. Kasten işlenen bir suç nedeniyle hapis cezasına mahkûmiyetin kanunî sonucu olarak yoksun kalınan haklara cezanın ertelenmesi dolayısıyla getirilen istisnaya ilişkin karar,
2. Mahkûmiyet hükmüyle bağlantılı olarak verilen, belli bir hak ve yetkinin kullanılmasının veya belli bir meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına ya da sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin karar,
f) Türk vatandaşı hakkında yabancı mahkemeden verilmiş ve kesinleşmiş olan mahkûmiyet kararının Türk hukuku bakımından doğurduğu hak yoksunluklarına ilişkin olarak Cumhuriyet savcısının istemi üzerine mahkemece verilen karar,
g) Ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikayetten vazgeçme veya etkin pişmanlık dolayısıyla verilen karar,
h) Ceza zamanaşımının dolduğunun tespitine ilişkin karar,
i) Genel veya özel affa ilişkin kanun; özel affa ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararı,
j) Askerî Ceza Kanununa göre verilmiş mahkûmiyet kararlarındaki ferî cezalar,
k) Akıl hastalığı nedeniyle hükmedilen güvenlik tedbirlerine ilişkin kararlar,
Adlî sicile kaydedilir.
Aynı kanunun 5. Maddesinde ise adli sicile kaydedilmeyecek bilgileri belirlemiştir. Buna göre ,Türk mahkemeleri tarafından verilmiş olsa bile; Disiplin suçlarına ve sırf askerî suçlara ilişkin mahkûmiyet hükümleri, Disiplin veya tazyik hapsine ilişkin kararlar, İdarî para cezasına ilişkin kararlar, Adlî sicile kaydedilmez.
ADLİ SİCİL – SABIKA BİLGİLERİNİN SİLİNMESİ HANGİ HALLERDE OLUR
Öncellikle şunu belirtmekte yarar var. Adli sicil kayıtlarının silinmesi, sicilin sabıka kaydında görünmemesi demektir. Başka bir deyişle, adli sicil kadından silinen kayıt sabıka kaydında gözükmese de adli sicil arşiv kaydında gözükmeye devam eder. Fakat vatandaş için önemli olan, bu kayıtların sabıka kaydında gözükmemesi olduğu için şartları sağlayan kişilerin uygun başvuru yöntemiyle Adli Sicil Genel Müdürlüğüne başvurarak sabıka kaydının silinmesini talep etmeleriyle sabıka kayıtları artık sorunsuz – boş gözükecektir. U durum hayatın birçok alanında kolaylık sağlayacaktır. Örnek olarak, silah almak isteyen bir kişini öncelikle sicil kaydının temiz olması gerekmektedir.
Aşağıdaki hallerde adli sicil kaydına dair bilgiler, Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce silinerek, arşiv kaydına alınır. Böylece sabıka kaydı temizlenmiş olur:
Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması,
Genel af,
Ceza zamanaşımının dolması,
Ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikayetten vazgeçme veya etkin pişmanlık.
Adlî sicil bilgileri, ilgilinin ölümü üzerine tamamen silinir.
Türk vatandaşları hakkında yabancı mahkemelerce verilmiş olup adlî sicile kaydedilen hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkûmiyet hükümleri, kesinleştiği tarihten itibaren mahkûmiyet kararında belirtilen sürenin geçmesiyle, Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce adlî sicil kayıtlarından çıkartılarak arşiv kaydına alınır. Adlî para cezasına mahkûmiyet hükümleri ile cezanın ertelenmesine ilişkin hükümler, adlî sicil kaydına alınmadan doğrudan arşive kaydedilir.
ARŞİV BİLGİLERİNİN SİLİNMESİ HANGİ HALLERDE OLUR
Arşiv bilgileri;
İlgilinin ölümü üzerine,
Anayasanın 76 ncı maddesi ile Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda bir hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetler bakımından kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren;
1. İlgili mahkemeden yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşuluyla onbeş yıl geçmesiyle,
2. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşulu aranmaksızın otuz yıl geçmesiyle,
Diğer mahkûmiyetler bakımından kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçmesiyle, tamamen silinir.
Fiilin kanunla suç olmaktan çıkarılması halinde, bu suçtan mahkûmiyete ilişkin adlî sicil ve arşiv kayıtları, talep aranmaksızın tamamen silinir.
Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda verilen beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi halinde, önceki mahkûmiyet kararına ilişkin adlî sicil ve arşiv kaydı tamamen silinir.
Akıl hastalığı nedeniyle hükmedilen güvenlik tedbirlerine ilişkin kayıtlar, infazının tamamlanmasıyla tamamen silinir.
YASAKLANMIŞ HAKLARIN İADESİ NASIL OLUR
Yasaklanmış hakların geri verilmesi için, hükümlünün veya vekilinin talebi üzerine, hükmü veren mahkemenin veya hükümlünün ikametgâhının bulunduğu yerdeki aynı derecedeki mahkemenin karar vermesi gerekir. Mahkeme bu husustaki kararını, dosya üzerinde inceleme yaparak ya da Cumhuriyet savcısını ve hükümlüyü dinlemek suretiyle verebilir. Yasaklanmış hakların geri verilmesi talebi üzerine mahkemenin verdiği karara karşı, hükümle ilgili olarak Ceza Muhakemesi Kanununda öngörülen kanun yoluna başvurulabilir. Yasaklanmış hakların geri verilmesine ilişkin karar, kesinleşmesi halinde, adlî sicil arşivine kaydedilir. Yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna başvurulması nedeniyle oluşan bütün masraflar hükümlü tarafından karşılanır.
Son olarak, yargılama devam ederken adli sicil kaydına herhangi bir kayıt düşülmez; disiplin cezaları – idari para cezaları – HAGB kararları adli sicile işlemez.
Adli sicil kaydının silinmesi için aşağıdaki belgelerle Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne müracaat gerekir:
-Usulüne uygun hazırlanmış dilekçe,
-Adli sicil kaydı belgesi
-Ceza infaz fişleri
-kimlik fotokopisi
-Özel vekaletname (Adli Sicil ve İstatistik Genle Müdürlüğüne Başvuru özellikle belirtilmeli).
Unutmayın haklı olmak ile hakkı almak arasındaki fark avukatınızdır.
Bir Cevap Yazın