Günlük hayatımızda her şeyin hızlısı çıkar da yargılamanın hızlısı olmaz mı? Olmaz demeyin, hızlı şarj, hızlı sınav kursu, hızlı para transferi (fastPay) gibi yargılama sürecinin de hızlısı var artık. Hatta uzun bir süredir de uygulanıyor. İşte hızlandırılmış bu yargılama sürecine seri muhakeme usulü diyoruz. Bu usule göre bir suçu işlediği sabit olan bir kişiye mahkeme yolunu açmadan henüz soruşturma aşamasında, şüphelinin açık kabulüne bağlı olarak indirilmiş bir ceza verilir.
Pekiyi seri muhakeme usulü ifadesi içeren bir davet kağıdı aldığımızda ne yapmalıyız? Aşağıda bu sorulara cevap arayacağız.
Seri muhakeme usulü Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) 250. maddesinde tanımlanmıştır. Buna göre yalnızca aşağıdaki suçların işlenmesi durumunda, belli kurallar çerçevesinde seri yargılama söz konusu olur. Seri yargılama usulü soruşturma evresinin sonunda uygulanır.
Türk Ceza Kanununda yer alan aşağıdaki suçlarda seri muhakeme usulü uygulanabilir.
1. Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan (madde 206),
2. Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması (madde 170),
3. Trafik güvenliğini tehlikeye sokma (madde 179, ikinci ve üçüncü fıkra),
4. Mühür bozma (madde 203),
5. Parada sahtecilik (madde 197, ikinci ve üçüncü fıkra),
6. Gürültüye neden olma (madde 183),
7. Hakkı olmayan yere tecavüz (madde 154, ikinci ve üçüncü fıkra),
8. Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama (madde 228, birinci fıkra),
9. Başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması (madde 268).
”Avukat Bey! ben birini kasten yaraladım, görüntü kayıtları da var; suçu da kabul ettim. Ben de seri yargılanmak istiyorum. Beni bu işten hızlıca kurtar.” Gibi bir teklifle kapımı çaldınız. Cevabım maalesef. Olacaktır. Çünkü kanun koyucu yalnızca yukarıda saydığım suçlar için seri muhakeme usulünün uygulanmasına müsaade etmiştir.
Cumhuriyet savcısı veya kolluk seri yargılama hakkında şüpheliyi bilgilendirir. Cumhuriyet savcısının teklifiyle şüpheli açık bir şekilde seri yargılamayı kabul ederse bu usul şüpheliye uygulanır.
Bu aşamada şu bilgiyi bilmek fayda var. Seri muhakeme usulünün uygulanması bir suçun işlendiği sabit olduğunda mümkündür. Size bu şekilde bir teklifle gelinmişse bu teklifi kabul etmekte yarar var. Tabi kanunen de zorunlu olduğu şekilde cumhuriyet savcısı size bu şekilde bir teklifte bulunduğunda mutlaka yanınızda müdafinizin (avukatınızın) olması gerekir.
”Pekiyi avukat bey! bu işte sadece yargılama mı hızlı ilerliyor? Bunun bana başka bir faydası yoksa neden bu yöntemi kabul edeyim ki?” gibi haklı bir soru aklınıza geliyor olabilir. Evet bu yöntemin hızlı olmasının yanında size az ceza verilmesi konusunda da bir fayda öngörülmüştür. CMK 250/4’e göre sanki bir mahkemede yargılanmışsınız gibi Türk Ceza Kanunu ilgili hükümlerine göre bir ceza hesaplanır ve bu yarı oranında indirilerek size uygulanır. Örnek vermek gerekirse, normalde bir mahkemede yargılandığınızda 18ay ceza alacağınız bir dosyada 9 aylık cezaya hükmedilir.
Savcı işlediğiniz suçtan dolayı seri muhakeme usulünü uygulayıp bir ceza süresini hesaplayıp hüküm kurulması için ASLİYE CEZA MAHKEMESİ’nden yazılı talepte bulunur. Mahkeme de bu doğrultuda ya da daha az cezaya hükmeder. Ve sonuç ceza bu şekilde belirlenir. Başka bir deyişle; savcıyla bir pazarlık durumu söz konusu olsa da netice de kararı mahkeme verir.
Birden çok kişinin karıştığı bir suçta seri yargılanmanın uygulanması için herkesin ayrı ayrı rıza göstermesi gerekir. 10 kişiden 9 kişi kabul eder, 1 kişi etmezse seri muhakeme usulü uygulanmaz.
Seri yargılama akıl hastaları, sağır dilsizlere ve yaşı küçük suça sürüklenen çocuklara uygulanmaz.
Bir dosya takipsizlikle (KYOK) sonuçlanacaksa seri yargılama uygulanmaz. Ayrıca ön ödeme, uzlaştırma kapsamındaki suçlarda da seri yargılama uygulanmaz.
Seri yargılama sonucu bir ceza aldığınızda bu ceza ertelenebilir ya da para cezası gibi seçenek yaptırımlara çevrilebilir. Aynı zamanda hükmedilecek ceza ile birlikte güvenlik tedbirine de hükmedilebilir.
Son olarak bu yöntemin uygulaması konusunda avukatınızdan bilgi alıp hareket etmeniz faydanıza olacaktır.
Av. Cevdet Ergül
Bir Cevap Yazın